Piše: Goran Crnojački
Da li ste znali da na širem i užem području Beograda postoje dve ulice, koje nose naziv Bečejska i još šest ulica, koje nose ime po osobama, koje se vežu za Bečej?
Ulice u Beogradu su dobile ime po Eufemiji Jović, Nikoli Tanurdžiću, Sofiji Dražić, Georgiju Letiću i Nevenki Urbanovoj. Donedavno je jedna ulica na Voždovcu nosila ime Todora Dukina.
U istom tom Bečeju čini mi se da samo Todor Dukin ima svoju ulicu, a na pitanje ko su recimo Sofija Dražić, Georgije Letić ili Nevenka Urbanova najčešće ne bi dobili odgovor.
Donji pasusi i biografije su obrazloženja komisija za dodelu naziva ulica. Potiču iz Odluka o utvrđivanju naziva ulica i drugih naseljenih mesta koje su proteklih decenija objavljivane u različitim Službenim listovima grada Beograda i sada su dostupne u digitalnom formatu. Ako nešto nije tačno krivite digitalizaciju i neažurne podatke katastra i činovničku pismenost.
Ulica Eufemije Jović – počinje od postojeće ulice Bore Radojevića (kp 7606/1), ide celom svojom dužinom kroz kp 4863/3, i završava se kod kp 4860/1, a sve u KO Železnik.
Obrazloženje: Eufemija Jović je rođena 1779. godine u Bečeju, umrla u Bečeju 1861. godine. Bila je narodna dobrotvorka naročito srpske pravoslavne dece. Bez potomstva, ostavila je 283 jutra zemlje i svoj dvorac Srpskoj crkvenoj opštini u Starom Bečeju, da se osnuje zadužbina za vaspitanje srpske siromašne dece pravoslavne vere. U prosvetne i razne humanitarne svrhe ostavila je srpskom narodu ukupno 380 jutara. Zakladama je upravljala Srpska pravoslavna crkvena opština u Starom Bečeju. Osim ove velike prosvetne zadužbine, plemenita baronica je podigla sebi i dve crkve-kapele. Kapela u centru grada podignuta je aprila 1861. godine, iste godine kada baronica umire. U kripti kapele počivaju njeni posmrtni ostaci, da bi kasnije tu bili preneti posmrtni ostaci njenog muža, barona Stevana Jovića.
Ulica Nikole Tanurdžića – počinje od postojeće ulice Petra Drapšina (kp 7593/2), prolazi kroz kp 3986, kp 3985, kp 3984, ulazi u kp 3983, skreće i nastavlja duž iste, i završava se kod kp 3952, a sve u KO Železnik.
Obrazloženje: Nikola Tanurdžić (Stari Bečej, 4. april 1887 – Novi Sad, 1969) je bio trgovac, zadužbinar i dobrotvor. Otkako je postao imućan, on je po tadašnjim hvale vrednim običajima, rado davao priloge u dobre i plemenite svrhe. Bio je dobrotvor Matice srpske, a pomagao je i Sokolsku omladinu, kao i Novosadsku trgovačku omladinu. Pored svih tih dobročinstava, uz prijatelja Miloša Raletića, Tanurdžić je najzaslužniji za podizanje palate Novosadske trgovačke omladine, preko puta Banovine. Njegovom zadužbinom raspolagalo je Srpsko privredno društvo “Privrednik”. Životno delo Nikole Tanurdžića nesumnjivo je krunisano podizanjem prostrane palate koja obuhvata ulice Zmaj Jovinu, Modene i Ilije Ognjanovića. Na licitaciji, 1932. godine, za četiri miliona dinara kupio je plac gde je bila skromna građevina pivnice “Minhen”.
Ulica Sofije Dražić – počinje od postojeće ulice Stevana Filipovića (kp 7564/11), seče kp 5250/1, prolazi kroz kp 5250/2, zatim ponovo prolazi kroz kp 5250/1, i ulazi u kp 5250/7, gde se i završava, a sve u KO Železnik.
Obrazloženje: Sofija Dražić (Rođena u Vršcu, umrla u Starom Bečeju (1805?-1895) bila je narodna dobrotvorka. Ostavila je svoj imetak, kojim upravlja Srpska pravoslavna crkvena opština u Starom Bečeju, za odgoj siromašnih devojaka, srpkinja pravoslavne vere.
Ulica Georgija Letića –Velika Moštanica – deo Čukarice – počinje od postojeće ulice Prvog maja (kp 3601/19), ide celom svojom dužinom kroz kp 1509/53, i završava se kod postojeće Lipovačke ulice (kp 1509/57), između kp 1509/31 i kp 1509/55, a sve u KO Velika Moštanica.
Obrazloženje: Georgije (svetovno dr Đorđe Letić, Stari Bečej, 6/19. april 1872 – Beograd, 8. novembar 1935) je bio episkop Srpske pravoslavne crkve. Za episkopa temišvarskog izabran je jednoglasno 27. novembra 1903. godine, a posvećen 27. marta 1904, u karlovačkoj Sabornoj crkvi od patrijarha Georgija, episkopa budimskog Lukijana i bačkog Mitrofana. Ustoličenje u temišvarskoj Sabornoj crkvi izvršio je patrijaraški izaslanik protosinđel Danilo (Pantelić), potonji episkop dalmatinsko-istrijski, 10. maja 1904. godine.
Na Voždovcu je doskora postojala ulica Todora Dukina, kojoj je 2018. godine ime promenjeno u ulicu Lazara Tasića.
Lazar Tasić (1931-2003) je bio fudbaler Crvene Zvezde za koju je nastupao 1955-1961 godine. Za reprezentaciju Jugoslavije je odigrao 13 utakmica i postigao jedan gol. Bio je “vrstan tehničar sa dobrim pregledom igre” (iz obrazloženja).
Todor Dukin (Bečej, 1914) učesnik NOB, revolucionar i antifašista. Bio je sekretar Sindikalne podružnice drvodeljskih radnika, sekretar partijske ćelije u Beogradu, vodio Mesni komitet KPJ u Beogradu, a zatim bio sekretar Okružnog komiteta KPJ za Beograd. Stradao je u sukobu sa policijom 4. aprila 1942. godine. Počiva u Aleji streljanih rodoljuba na Novom groblju u Beogradu.
Ulica Nevenke Urbanove – Počinje od postojeće Ulice Milana Rakića, ide duž cele kp 4511/53 i završava se na kp 4511/38 u KO Zvezdara.
Obrazloženje: Nevenka Urbanova (Stari Bečej, 28. mart 1909 – Beograd, 7. januar 2007) je bila srpska glumica. Prošla je audiciju 1925. godine kod Milana Grola i Milana Kašanina i primljena za člana drame Narodnog pozorišta u Beogradu. Ostvarila je preko 150 uloga. Status prvakinje Narodnog pozorišta stekla je 1936. godine, radila je do penzionisanja 1959. u Narodnom pozorištu. Poslednji put se pojavila na pozorišnoj sceni 21. aprila 1965. godine, kao gošća u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, na svetskoj prapremijeri Mrožekovog dela “Tango”. Tog dana, na scenu JDP-a izašao je glumački ansambl u sastavu: Ljubiša Jovanović, Blaženka Katalinić, Nevenka Urbanova, Snežana Nikšić, Slavko i Nikola Simić i Marko Todorović. Neke od najznačajnijih uloga koje je ostvarila su: Lola Montez (“Opčinjeni kralj”), Baronesa Kasteli-Glembaj (“Gospoda Glembajevi”), Gospođa Erlin (“Lepeza ledi Vindermir”), Julija (“Obožavana Julija”), Serafina (“Tetovirana ruža”). Inicijativu je pored građana gradske opštine Zvezdara, podneo i Muzej pozorišne umetnosti.
Bečejska ulica postoji u Barajevu – počinje od Obrenovačke, ide duž kp 1298 i završava se kod Marka Mitrovića u KO Vranić.
Bečejska ulica postoji i u Zemunu (Ulica koja počinje od ulice Dalmatinskih brigada kod kb 38, a ide prema ulici Katice Opačić, i koja je prva paralelna sa ulicom Đurđa Boškovića Bate).
