Preuzeto sa FB profila Goran Crnojački
Jedan sasvim privatan post, uspomena na dragog čoveka iz komšiluka.
Jovan Tucakov (Čurug, 24. januar 1905 – Beograd, 22. septembar 1978)
“I budala ume da proda debelu svinju, ali strancu treba prodati korov.”
Rođeni Čuružan, spadao je u red najvećih farmakologa sa ovih prostora. Smatra se najboljim poznavaocem lekovitog bilja koje je Srbija imala. Prozvali su ga “Vukom Karadžićem naše narodne farmakologije i farmakopeje”.
Rođen je u zemljoradničkoj porodici, u poznavanje bilja uputila ga je očeva majka Marija. Osnovnu školu završava u Čurugu, a roditelji planiraju da ga pošalju da se školuje za sveštenika. Međutim Tucakov po sopstvenoj želji odlazi u Novi Sad, gde 1924. godine završava gimnaziju. Bio je u razredu koji je vodio Vasa Stajić za koga je često govorio da ga više naučio prirodi nego profesor botanike, iako je Stajić predavao književnost. Nakon mature, Tucakov odlazi kod apotekara Zoltana Šumahera da bi bolje naučio nemački. U apoteci, međutim, potpuno se obuzima idejom da se bavi farmacijom, tako da će na kraju, pod uticajem bake Marije, profesora Stajića i apotekara Šumahera, Jovan Tucakov upisati Farmaceutski fakultet u Zagrebu, koji će završiti 1928. godine. Posle služenja vojnog roka ostaje pri vojsci odakle će 1931. kao vojni stipendista biti poslat na usavršavanje u Francusku, u Nansi, gde će 1934. steći i zvanje doktora farmaceutskih nauka i dobija plaketu za najbolji doktorat u Francuskoj te godine. Iste godine Tucakov završava i specijalizaciju iz bromatologije, kontrole lekova i kliničke analize. Po povratku u Jugoslaviju, ženi se Slavnom, zemljakinjom iz Čuruga, sa kojom će dobiti četvoro dece.
Drugi svetski rat Tucakov provodi u Beogradu, radeći kao šef Kliničke apoteke Medicinskog fakulteta. U zloglasnoj Čuruškoj raciji 1942. godine među ubijenima bilo je 26 članova porodice Tucakov: otac Miloš, brat Nenad, cela bratova porodica, ali i šestogodišnji Ivan, sin Jovana Tucakova, koga su za Božić doveli u posetu rodbini. Nakon ubistva svih članova porodice, Jovan Tucakov više nije imao nijednog živog rođaka u Čurugu.
Govorio je da tek posle Drugog svetskog rata počinje njegov pravi rad: bio je jedan od osnivača i upravnik Instituta za proučavanje lekovitog bilja Dr Josif Pančić, osnivač fabrike lekova “Galenika” kao i dugogodišnji upravnik Instituta za farmakognoziju (nauka koja se bavi prirodnim lekovima). Pisac je prvog udžbenika farmakognozije na srpskom jeziku i velikog broja monografija i knjiga čija su zajednička tematika lekovite biljke. Objavio je 35 knjiga i preko 400 naučnih radova od kojih veliki broj o lekovitim biljkama i njihovoj upotrebi u lečenju. Bio je član Francuske akademije farmacije i Akademije za kozmetologiju i dermatologiju u Parizu. Dobitnik je medalje “Lavoazje” Univerziteta u Parizu 1969. Bio je počasni doživotni član Kraljevskog britanskog farmaceutskog društva (London, 1972) i redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti (Beograd, 1974).
Svojim pionirskim radom u ovoj oblasti farmakologije dao je ogroman doprinos u stvaranju škole svetskog značaja i formiranju stručnog kadra. Odmah posle rata govorio je da je velika razvojna šansa naše zemlje u lekovitom bilju. Svoju tvrdnju potkrepio je činjenicom smo za izvezeni kubik bukovine dobijali 4 dinara, a za kilogram kamilice 300 deviznih dinara.
Bio je neposredan i duhovit, društven, izuzetan pedagog, toliko opsednut biljkama da su mu dali nadimak “Jova Korov”. Nije se ljutio, govorio je: “Mi imamo, a ne umemo. Živimo u prirodi a ne poznajemo je. Kada bi došlo do kakve kolektivne nevolje, suše, gladi ili rata, stanovnici gradova bi se u prirodi ponašali kao korov na suncu, umirali bi od gladi usred obilja prirodne hrane. Da su naši ljudi znali za bršljanik, bilo bi mnogo manje gladnih u toku Drugog svetskog rata. Više od devedeset posto lekara nije znalo izuzetna hranljiva svojstva ove biljke”.
Njegova kapitalnu knjiga “Lečenje biljem” doživela je bezbroj izdanja i čini se da je bila deo svake kućne biblioteke u Jugoslaviji.
Jovan Tucakov je umro u Beogradu, 1978. godine, u 74. godini života. Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju.
Ime Jovana Tucakova danas nose udruženje za lekovito bilje u Sokobanji, veći broj apoteka u Srbiji, kao i ulice u Beogradu, Novom Sadu i rodnom Čurugu, u kome se, ispred zdravstvene stanice “dr Jovan Tucakov”, nalazi i njegova bista.
U Beogradu je, odlukom Skupštine grada iz 2004. godine, dotadašnja Ulica Nova 33. u Zemun polju ponela ime Jovana Tucakova.
Zanimljiv detalj iz biografije Jovana Tucakova je da je bio izuzetan pevač, tenor. Pevao je od ranog detinjstva, ceo život bio član raznih pevačkih društava (Balkan, Mokranjac). Beleži se da je za vreme doktorskih studija u Francuskoj čak jednom nastupio kao solista u crkvi Notr Dam, pevajući “Rekvijem”. Da nije bio naučnik sigurno bi bio prvak neke opere.
