Piše: Zoran Subotički
Preuzeto sa FB stranice Čudesni svet Dunđerskih
Izgradnja Dunđerskovog pozorišta 1895. godine, od strane Lazara Dunđerskog, u dvorištu hotela Carica Jelisaveta, današnjeg hotela Vojvodina, koji je bio u Lazarevom vlasništvu, bilo je spas za glumce, za reditelje za sve ljude u i oko Srpskog narodnog pozorišta! Osnovano 1861. godine decenijama se „potucalo od nemila do nedraga“ izvodeći predstave po kafanama…
Dunđerskovo pozorište rađeno je po nacrtima i planovima arhitekte Vladimira Nikolića.
Nakon Prvog svetskog rata, stvaranjem najpre Kraljevine SHS, a potom i Kraljevine Jugoslavije, došlo je, „zbog mira u novoj kući među braćom“ do preimenovanja Srpskog narodnog pozorišta, najpre izbacivanjem onog „srpsko“ u nazivu, a potom i potpunom promenom naziva u Novosadsko-osiječko, te Banovinsko pozorište itd…
Srbi u Vojvodini nisu mogli sebi doći od ozlojeđenosti zbog ovih igrarija sa njihovim „mezimčetom srpskim“ usred „srpske Atine“, koga su osnovali velikani naše nacionalne istorije i podržavali svi rodoljubi i nacionalno samosvesni Srbi ovih krajeva. Sve je to bilo vrlo šokantno, kao i problemi sa finansiranjem rada ovog pozorišta od strane centralnih vlasti. A tek nakon uvođenja diktature Kralja Aleksandra stvar je otišla predaleko! Kralju su ovdašnji Srbi ili bili previše Srbi ili previše autonomaši, ali nikako baš potaman! Ostrvljenost na Srpsko narodno pozorište je bilo razumljivo, jer je predstavljalo simbol borbe ovdašnjih Srba za svoje kulturno i nacionalno dostojanstvo!
Kada je 1928. godine izgorelo Dunđerskovo pozorište tuga je bila velika među glumcima, kao i u Društvu Srpskog narodnog pozorišta koje je okupljalo borce za povraćaj starog imena, za koje su se njihovi preci borili i izborili u austrogarskoj carevini.
Nova zgrada Srpskog narodnog pozorišta otvorena je 1981. godine.
